E-bisiklet bataryanı nasıl şarj eder, bakımını yapar ve saklarsın?

Neredeyse tüm e-bisikletler, çok sayıda tekil silindirik hücreden (çoğunlukla 18650 veya 21700 tipi) oluşan lityum iyon bataryalar kullanır. Bir batarya yönetim sistemi (BMS) her hücre grubunun voltajını, sıcaklığını ve şarj akımını izler ve aşırı şarja ve derin deşarja karşı korur.

Kapasite vatsaat (Wh) cinsinden belirtilir. Zamanla tüm lityum iyon bataryalar kapasite kaybeder – şarj döngüleri nedeniyle, ama aynı zamanda sırf yaşlanma nedeniyle de. Bunun ne kadar hızlı olacağı büyük ölçüde nasıl şarj ettiğine ve sakladığına bağlıdır.

Modern bataryaların hafıza etkisi yoktur. Yani batarya yalnızca yarı boş olsa bile istediğin zaman şarj edebilirsin. Uzun bir kullanım ömrü için bataryayı sürekli tamamen boşaltmamak ve kalıcı olarak yüzde 100'de bırakmamak aslında daha iyidir.

Kabaca kural olarak bir pedelec kilometre başına 7 ila 15 Wh harcar. 500 Wh'lik bir batarya bu yüzden yaklaşık 35 ila 70 kilometreye yeter – düzlükte eco modunda daha fazla, yokuşlarda turbo modunda daha az.

Menzili kendin etkileyebilirsin: daha hafif bir viteste daha yüksek kadansla pedal çevir, rahat hissettiren en düşük destek seviyesini kullan, lastik basıncını önerilen aralıkta tut ve sürekli duruştan hızlanmaktan kaçın. Yük ve karşı rüzgâr da enerjiye mal olur.

Kışın az sürüyor veya hiç sürmüyorsan doğru saklama çok önemlidir. Saklama sırasında soğuk bataryaya sıcaktan daha az zarar verir, ancak çok düşük sıcaklıklar ve boş bir batarya kötü bir birleşimdir.

Düşük sıcaklıklarda batarya daha az enerji verir – kışın menzil belirgin şekilde düşebilir. Bu bir arıza değil, kimyadır. Bu yüzden bataryayı geceleri evde tut ve sürüşten kısa süre önce tak. Neopren termal kılıflar uzun sürüşlerde çalışma sıcaklığını korumaya yardımcı olur.

Lityum iyon bataryalar doğru kullanıldığında güvenlidir. Ancak düşme, su veya yanlış şarj cihazından kaynaklanan hasarlar aşırı ısınmaya yol açabilir. Gövde çatlamışsa, şişmişse, alışılmadık şekilde ısınıyorsa, koku yayıyorsa veya tıslıyorsa bataryayı derhal kullanımdan kaldır.

Test belgesi olmayan ucuz kopyalardan ve – uzman atölyelerce yapılmadıkça – hücrelerin veya BMS'nin değiştirildiği modifikasyonlardan kaçın. Taşıma ve saklama için ek güvenlik payı sunan alev geciktirici batarya çantaları var.

Bir batarya aniden ölmez; yavaş yavaş zayıflar. Birçok üretici kullanım ömrü sonunu orijinal kapasitenin yaklaşık yüzde 60 ila 70'i olarak tanımlar. Menzil sana yettiği sürece bir şey yapmana gerek yok. Yetmemeye başlarsa üç seçeneğin var: orijinal yedek batarya al, test edilmiş uyumlu bir batarya seç veya hücreleri uzman bir atölyede değiştirt.

Eski bataryalar evsel atığa atılmaz. Batarya satan satıcılar ve belediye geri dönüşüm merkezleri bunları ücretsiz geri alır.

Hücrelerin kendisinin yanı sıra çevresindeki her şey de biraz ilgi ister. Batarya ile yuva arasındaki kontaklar temiz ve kuru olmalıdır. Kirli kontakları kuru bir bez veya yumuşak bir fırçayla temizleyebilirsin; kontak spreyini yalnızca üretici onaylıyorsa kullan. Batarya kilidi, özellikle yağmurda veya kışın tuzlanmış yollarda sürüşten sonra bir damla kilit yağından memnun olur.

E-bisikletini kova, sünger ve düşük basınçlı bahçe hortumuyla yıka. Basınçlı yıkama makineleri suyu konnektörlere, rulmanlara ve motora itebilir. Yıkama için bataryayı çıkar ve bisikletteki kontakları ört.

Birçok işe gidip gelen bataryasını işyerinde şarj eder. İşveren izin veriyorsa ve şarj cihazı kusursuz durumdaysa bu sorunsuzdur. Bataryanın yanıcı malzemelerin hemen yanında olmadığı bir yer seç ve kapalı bir dolapta şarj etme. Turlarda birçok kafe, lokanta ve halka açık şarj noktasında şarj edebilirsin – bagajında ikinci bir şarj cihazı seni daha bağımsız yapar.

Hızlı şarj cihazları şarj süresini kısaltır, ancak hücreleri daha fazla zorlar. Günlük kullanım için standart şarj cihazı daha koruyucu seçimdir.

Bataryalar hakkında inatçı yanılgılar sürüyor. En önemlisi: yeni bataryaların “alıştırılması” veya birkaç kez tamamen boşaltılması gerekmez. Bu eski nikel-kadmiyum bataryalarda mantıklıydı, ancak lityum iyon bataryalarda yarardan çok zarar verir. Aynı derecede yanlış olan, bataryanın kışın sırf orası serin diye bodrumda daha iyi durduğu varsayımıdır – nemli ve çok soğuk odalar elverişsizdir.

Başka bir efsane şarj döngüleriyle ilgilidir: bir döngü, yüzde 0'dan 100'e tam bir şarja karşılık gelir. Yüzde 50'den 100'e iki kez şarj etmek bu yüzden toplamda yalnızca bir döngü sayılır. Sık ara şarj bu nedenle sorun değildir.

E-bisikletini kış için kaldırmadan önce kısa bir rutin yardımcı olur: bisikleti temizle ve kurula, zinciri yağla, lastikleri önerilen basınca şişir, bataryayı yaklaşık yarıya kadar şarj et ve çıkar. Mümkünse ekranı da çıkar ve bataryayla birlikte evde sakla. Şarj seviyesini kontrol etmek için takvimine bir tarih not et.

İlkbaharda ilk sürüşten önce bataryayı tamamen şarj et ve kısa bir test sürüşü yaparak frenleri, aydınlatmayı ve vitesleri kontrol et. Batarya aradan sonra sonbahara göre belirgin şekilde daha az menzil gösteriyorsa, uzman bir atölyede batarya testi değerlidir – birçok sistem teşhis yazılımıyla okunabilir.

Volt cinsinden voltaj (genellikle 36 veya 48 V) motorla eşleşmelidir ve menzil hakkında pek bir şey söylemez. Amper saat (Ah) yük miktarını tanımlar. Bataryada ne kadar enerji olduğunu ancak ikisinin çarpımı, yani vatsaat (Wh) gösterir: 36 V × 14 Ah yaklaşık 500 Wh eder, 48 V × 10,4 Ah de yaklaşık 500 Wh. Farklı voltajlara ama aynı vatsaate sahip iki batarya seni bu yüzden yaklaşık aynı mesafeye götürür.

Bataryaya değerli bir alet gibi davran: düşürme, aşırı ısıtma, boş bekletme. Bu üç kurala uyarsan uzun bir kullanım ömrü neredeyse kendiliğinden gelir.